Μαχαίρια κουζίνας: ποια χρειάζεται κάθε επαγγελματική κουζίνα
Μια επαγγελματική κουζίνα δουλεύει με λίγα, σωστά επιλεγμένα μαχαίρια: μαχαίρι σεφ για τις περισσότερες κοπές, santoku ή nakiri για τα λαχανικά, δύο-τρία μικρά για ξεφλούδισμα και ντομάτα, οδοντωτό ψωμιού, μαχαίρι φιλεταρίσματος ή ξεκοκαλίσματος και μπαλτά, αν δουλεύετε κρέας με κόκαλο. Μαζί τους, ένα μασάτι ή ακονιστήρι κρατά την κόψη κοφτερή και ένα σταθερό σημείο αποθήκευσης την προστατεύει ανάμεσα στις βάρδιες.
Παρακάτω θα βρείτε κάθε μαχαίρι χωριστά: σε ποια δουλειά χρησιμεύει, τι να προσέξετε και τι τιμές έχει στο e-costos.gr. Στο κατάστημα θα βρείτε πέντε μάρκες από τρεις διαφορετικές σχολές κατασκευής. Η ελβετική Victorinox, με την αντιολισθητική λαβή Fibrox, αντέχει στο πόστο που δουλεύει όλη μέρα και μπαίνει στο πλυντήριο πιάτων. Οι ιαπωνικές Kai και Global έχουν σκληρότερο ατσάλι και λεπτότερη κόψη για τις κοπές ακριβείας, ενώ η τουρκική Pirge καλύπτει το κρεοπωλείο, από τα μακριά μαχαίρια μέχρι τους μπαλτάδες. Η TEMNO, η δική μας μάρκα, είναι η οικονομική λύση για την καθημερινή προετοιμασία.
Πριν αγοράσετε
Η λίστα βγαίνει από το μενού. Σε ένα ψητοπωλείο, όπου το κρέας τεμαχίζεται όλη μέρα, τα μαχαίρια κρεοπωλείου και ο μπαλτάς είναι αυτονόητα. Ένα καφέ με σαλάτες και σάντουιτς καλύπτεται με μαχαίρι σεφ, μαχαίρι ντομάτας και οδοντωτό ψωμιού, ενώ σε μια ψαροταβέρνα το μαχαίρι φιλεταρίσματος δεν λείπει ποτέ από τον πάγκο.
Το δεύτερο κριτήριο είναι πόσοι μάγειρες δουλεύουν ταυτόχρονα. Κάθε πόστο χρειάζεται δικό του μαχαίρι σεφ και ένα μικρό, ώστε στο σέρβις κανείς να μην περιμένει εργαλείο από άλλον.
Τέλος, δοκιμάστε το μαχαίρι στο χέρι πριν το αγοράσετε. Το βάρος, η ισορροπία και η λαβή αλλάζουν αισθητά από μάρκα σε μάρκα, και ένα μαχαίρι που κρατάτε οκτώ ώρες τη μέρα πρέπει να σας ταιριάζει. Στο showroom μας στη Θεσσαλονίκη θα τα δείτε όλα από κοντά και θα τα δοκιμάσετε στο χέρι.
Τα μαχαίρια που χρειάζεστε
Μαχαίρι σεφ (chef knife)

Από το ψιλοκόψιμο του κρεμμυδιού και των μυρωδικών μέχρι τα φιλέτα κρέατος και τα λαχανικά της ημέρας, το μαχαίρι σεφ είναι αυτό που μένει στον πάγκο όλη τη βάρδια. Η φαρδιά βάση της λάμας αφήνει χώρο για τις αρθρώσεις των δαχτύλων, ενώ η καμπύλη προς τη μύτη επιτρέπει γρήγορο ψιλοκόψιμο με κίνηση λικνίσματος (rocking), με τη μύτη να μένει σε επαφή με την πλάκα κοπής.
Στις επαγγελματικές κουζίνες το πιο συνηθισμένο μήκος είναι 20 έως 23 εκατοστά, αρκετό για ένα ολόκληρο λάχανο ή ένα μεγάλο κομμάτι κρέατος. Με 15 έως 19 εκατοστά το μαχαίρι γίνεται πιο ευέλικτο σε μικρότερα χέρια και σε στενούς πάγκους.
Στο e-costos.gr θα βρείτε μαχαίρια σεφ από 8,49 € έως 220,55 € + ΦΠΑ. Για την καθημερινή δουλειά, το μαχαίρι σεφ 23 εκ. της TEMNO κοστίζει 7,99 € + ΦΠΑ· για όσους προτιμούν την ελβετική κατασκευή, το Victorinox 19 εκ., με την αντιολισθητική λαβή Fibrox που μπαίνει και στο πλυντήριο πιάτων, κοστίζει 26,60 € + ΦΠΑ.
Santoku και nakiri: τα ιαπωνικά σχήματα

Σε κουζίνες με πολλά λαχανικά, το santoku κάνει τη δουλειά του μαχαιριού σεφ με πιο κοντή και πιο ίσια λάμα, συνήθως 17 έως 18 εκατοστά, που κόβει με καθαρή κίνηση προς τα κάτω και μπροστά, χωρίς λίκνισμα. Πολλά μοντέλα έχουν αυλακώσεις στα πλάγια της λάμας, ώστε οι φέτες να μην κολλάνε πάνω της.
Το nakiri, με την ορθογώνια λάμα του, κόβει λεπτές, ίσιες φέτες σε κάθε λαχανικό και είναι αυτό που δουλεύει στα πόστα που ετοιμάζουν μεγάλες ποσότητες σαλάτας.
Στο e-costos.gr τα santoku και nakiri κοστίζουν από 7,99 € έως 208,78 € + ΦΠΑ. Το santoku 17 εκ. της TEMNO, από τα πιο δημοφιλή μαχαίρια του καταστήματος, κοστίζει 7,99 € + ΦΠΑ.
Μικρά μαχαίρια: ξεφλουδίσματος, ντομάτας, γενικής χρήσης

Για τις δουλειές ακριβείας, όπως το ξεφλούδισμα, το καθάρισμα και οι γαρνιτούρες, η μεγάλη λάμα του σεφ είναι δύσχρηστη· εκεί δουλεύουν τα μικρά μαχαίρια. Φθείρονται και αντικαθίστανται συχνότερα από τα υπόλοιπα, γι’ αυτό αξίζει να υπάρχουν μερικά παραπάνω στην κουζίνα.
- Ξεφλουδίσματος, 6 έως 10 εκ. Για φρούτα, λαχανικά και λεπτές δουλειές γαρνιτούρας.
- Ντομάτας ή οδοντωτό, 11 έως 13 εκ. Τα μικρά δόντια κόβουν τη φλούδα της ντομάτας και του λεμονιού χωρίς να συνθλίβουν τη σάρκα.
- Γενικής χρήσης, γύρω στα 12 εκ. Ανάμεσα στο μικρό και στο σεφ, για τυριά, αλλαντικά και σάντουιτς.
Κοστίζουν από 1,87 € έως 81,44 € + ΦΠΑ, με τα μικρά μαχαίρια της TEMNO και τη σειρά Swiss Classic της Victorinox να είναι οι πιο δημοφιλείς επιλογές του καταστήματος.
Ψωμιού, φιλεταρίσματος και ξεκοκαλίσματος

Σε κάθε επιχείρηση που σερβίρει ψωμί, σάντουιτς ή γλυκά, το μαχαίρι ψωμιού είναι απαραίτητο: τα μεγάλα δόντια του περνούν την τραγανή κόρα και αφήνουν την ψίχα ακέραιη. Το πρακτικότερο μήκος είναι 20 έως 23 εκατοστά, αρκετό για ένα ολόκληρο καρβέλι.
Για το ψάρι, το μαχαίρι φιλεταρίσματος έχει μακριά, λεπτή και εύκαμπτη λάμα που ακολουθεί τη ραχοκοκαλιά και δίνει καθαρά φιλέτα. Για το κρέας, το μαχαίρι ξεκοκαλίσματος είναι κοντύτερο και συνήθως άκαμπτο, ώστε να ξεκοκαλίζει με ακρίβεια· για τα πουλερικά υπάρχει και εύκαμπτο.
Τα μαχαίρια ψωμιού ξεκινούν από 7,87 € και τα μαχαίρια φιλεταρίσματος και ξεκοκαλίσματος από 7,99 € + ΦΠΑ.
Μπαλτάς και μαχαίρια κρεοπωλείου

Για παϊδάκια, μπριζόλες με κόκαλο και μερίδες κοτόπουλου, ο μπαλτάς είναι το εργαλείο της δουλειάς: η βαριά, φαρδιά λάμα του περνά το κόκαλο με μία κίνηση. Για τα μεγάλα κομμάτια χωρίς κόκαλο, το μαχαίρι κρεοπωλείου με τη μακριά, άκαμπτη λάμα του δίνει καθαρές, ίσιες κοπές. Αν το κρέας σας έρχεται ήδη τεμαχισμένο σε μερίδες από τον προμηθευτή, πιθανότατα δεν θα τα χρειαστείτε.
Κοστίζουν από 7,99 € έως 137,89 € + ΦΠΑ· ο μπαλτάς 20 εκ. της TEMNO κοστίζει 14,45 € + ΦΠΑ.
Χρώματα στις λαβές: ένα χρώμα για κάθε τρόφιμο

Στις επαγγελματικές κουζίνες το χρώμα της λαβής δείχνει σε ποια τρόφιμα δουλεύει κάθε μαχαίρι. Έτσι το μαχαίρι που έκοψε ωμό κοτόπουλο δεν ακουμπά ποτέ τη σαλάτα και αποφεύγεται η διασταυρούμενη επιμόλυνση, όπως ζητούν τα περισσότερα σχέδια υγιεινής HACCP. Ο πιο διαδεδομένος κώδικας είναι:
- Κόκκινο: ωμό κρέας και ωμά πουλερικά
- Μπλε: ωμό ψάρι
- Κίτρινο: μαγειρεμένο κρέας
- Πράσινο: σαλάτες και φρούτα
- Καφέ: λαχανικά
- Λευκό: ψωμί και γαλακτοκομικά
Ο κώδικας μπορεί να διαφέρει από κουζίνα σε κουζίνα· ισχύει ό,τι ορίζει το σχέδιο HACCP της επιχείρησής σας. Η Pirge έχει λαβές σε αυτά τα χρώματα και η Victorinox χρωματιστές λαβές στη σειρά Swiss Classic. Με τις πλάκες κοπής στα ίδια χρώματα, ο κώδικας ισχύει σε όλο τον πάγκο.
Ακόνισμα και αποθήκευση
Ακονιστήρια και μασάτια

Ένα στομωμένο μαχαίρι γλιστρά πάνω στο τρόφιμο και απαιτεί περισσότερη πίεση, γι’ αυτό είναι πιο επικίνδυνο από ένα κοφτερό. Για να μένει η κόψη έτοιμη για το σέρβις, χρειάζονται δύο εργαλεία:
- Μασάτι. Στο μασάτι περνάτε το μαχαίρι λίγες φορές πριν από το σέρβις και όποτε η κόψη αρχίσει να γλιστρά. Το λείο μασάτι δεν αφαιρεί μέταλλο· ευθυγραμμίζει την κόψη, ώστε να μένει κοφτερή περισσότερο. Για τα ιαπωνικά μαχαίρια με σκληρό ατσάλι η κεραμική ράβδος ή η πέτρα είναι ασφαλέστερη επιλογή, γιατί το ατσάλινο μασάτι μπορεί να της κάνει μικρά σπασίματα.
- Πέτρα ακονίσματος (ακόνι) ή ακονιστήρι χειρός με υποδοχή. Όταν το μασάτι δεν αρκεί πια, η πέτρα ακονίζει ξανά την κόψη. Οι πέτρες διπλής όψης έχουν χονδρόκοκκη πλευρά που ξαναφτιάχνει τη στομωμένη κόψη και λεπτόκοκκη που τη λειαίνει.
Τα ακονιστήρια κοστίζουν από 3,91 € έως 152,41 € + ΦΠΑ.
Αποθήκευση: μαγνήτης, μπλοκ, θήκη
Όταν τα μαχαίρια χτυπούν μεταξύ τους σε ένα συρτάρι ή στον νεροχύτη, η κόψη στομώνει γρήγορα. Γι’ αυτό κάθε κουζίνα χρειάζεται ένα σταθερό σημείο αποθήκευσης, ανάλογα με τον χώρο και τον τρόπο δουλειάς:
| Λύση | Πώς λειτουργεί | Πότε τη διαλέγετε |
|---|---|---|
| Μαγνητική μπάρα τοίχου | Τα μαχαίρια κρέμονται στον τοίχο και η λάμα δεν ακουμπά πουθενά. | Όταν τα θέλετε σε άμεση πρόσβαση, πάνω από τον πάγκο εργασίας. |
| Μπλοκ πάγκου | Τα μαχαίρια μπαίνουν όρθια σε υποδοχές. | Όταν υπάρχει χώρος στον πάγκο και θέλετε όλο το σετ συγκεντρωμένο. |
| Θήκη ή ρολό | Κάθε μαχαίρι έχει τη δική του θέση και η θήκη κλείνει. | Για τον μάγειρα που μεταφέρει τα δικά του μαχαίρια. |
| Προστατευτικό λάμας | Κάλυμμα για κάθε λάμα χωριστά. | Όταν τα μαχαίρια μπαίνουν σε συρτάρι· προστατεύει την κόψη και τα χέρια. |
Οι λύσεις αποθήκευσης ξεκινούν από 3,94 € + ΦΠΑ. Στην ίδια κατηγορία του e-shop θα βρείτε και το γάντι ασφαλείας από ανοξείδωτο πλέγμα, για το άνοιγμα οστράκων και για όσους τεμαχίζουν κρέας επί ώρες.
Ποια μάρκα για ποια δουλειά
Κάθε μάρκα του καταστήματος καλύπτει άλλη δουλειά, και η διαφορά ξεκινά από το ατσάλι και τη λαβή. Ένας χρήσιμος δείκτης είναι η σκληρότητα του ατσαλιού (κλίμακα HRC): όσο υψηλότερη, τόσο περισσότερο διατηρείται η κόψη, αλλά τόσο πιο προσεκτική χρήση χρειάζεται σε κόκαλα και κατεψυγμένα τρόφιμα.
| Μάρκα | Χώρα | Τιμές (+ ΦΠΑ) | Ατσάλι και λαβή | Για ποια δουλειά |
|---|---|---|---|---|
| TEMNO | Δική μας μάρκα | από 1,87 € | Ανοξείδωτο ατσάλι 3Cr13· σειρά SEKI PRO με ιαπωνικά σχήματα (santoku, nakiri). | Καθημερινή προετοιμασία και εφεδρικά μαχαίρια για το σέρβις, σε οικονομική τιμή. |
| Victorinox | Ελβετία, από το 1884 | από 3,14 € | Ανοξείδωτο ατσάλι, αντιολισθητική λαβή Fibrox· τα περισσότερα μοντέλα πλένονται στο πλυντήριο πιάτων. Ελβετική κατασκευή με δια βίου εγγύηση. | Πόστα που δουλεύουν όλη μέρα και κουζίνες που πλένουν τα μαχαίρια στο πλυντήριο. Η σειρά Swiss Classic έχει λαβές σε χρώματα για τον κώδικα HACCP. Η μεγαλύτερη γκάμα μας. |
| Pirge | Τουρκία, από το 1976 | από 8,73 € | Ανοξείδωτο ατσάλι, λαβές σε χρώματα για τον κώδικα HACCP. | Κρεοπωλείο και ψητοπωλείο: μαχαίρια κρεοπωλείου και μπαλτάδες για τεμαχισμό με κόκαλο. |
| Kai | Ιαπωνία, από το 1908 | από 13,62 € | Ιαπωνικό ατσάλι από τη Σέκι· στη σειρά Wasabi σκληρότητα 58 ±1 HRC. Σειρές Wasabi, Shun και Seki Magoroku. | Λεπτές κοπές σε ψάρι και λαχανικά. Η σκληρή κόψη κρατά περισσότερο, αλλά χρειάζεται πέτρα ή κεραμική ράβδο. |
| Global | Ιαπωνία, από το 1985 | από 6,44 € | Ανοξείδωτο ατσάλι Cromova 18· μονολιθική κατασκευή, με λάμα και λαβή από ατσάλι και ανάγλυφη αντιολισθητική λαβή. | Κοπές ακριβείας, με ενιαίο ατσάλινο σώμα ισορροπημένο στο χέρι. Για τη συντήρηση, πέτρα ή κεραμική ράβδος. |
Πόσο κοστίζει το βασικό σετ μαχαιριών;
Το βασικό σετ μαχαιριών για έναν μάγειρα κοστίζει 63,17 € + ΦΠΑ (78,34 € με ΦΠΑ) στο e-costos.gr. Περιλαμβάνει ό,τι χρειάζεται μια κουζίνα για τις περισσότερες κοπές, μαζί με μασάτι και μαγνητική μπάρα τοίχου. Αφαιρέστε την επιλογή από ό,τι έχετε ήδη και προσθέστε τα υπόλοιπα στο καλάθι με ένα κουμπί.
| Να μπει στο σετ | Εργαλείο | Τεμάχια | Σύνολο + ΦΠΑ |
|---|---|---|---|
| 26,60 € | |||
| 7,99 € | |||
| 1,99 € | |||
| 1,99 € | |||
| 7,99 € | |||
| 7,99 € | |||
| 3,91 € | |||
| 4,71 € | |||
| Σύνολο | 63,17 € | ||
Συχνές ερωτήσεις
Ποια μαχαίρια χρειάζεται μια επαγγελματική κουζίνα;
Ένα μαχαίρι σεφ 20 έως 23 εκατοστών, ένα santoku ή nakiri για λαχανικά, δύο-τρία μικρά (ξεφλουδίσματος, ντομάτας), ένα μαχαίρι ψωμιού, ένα φιλεταρίσματος ή ξεκοκαλίσματος και, αν δουλεύετε κρέας με κόκαλο, έναν μπαλτά. Μαζί τους ένα μασάτι ή ακονιστήρι και ένα σημείο αποθήκευσης.
Μαχαίρι σεφ ή santoku;
Το μαχαίρι σεφ είναι μακρύτερο, κόβει με λίκνισμα πάνω στην πλάκα κοπής και είναι το βασικό μαχαίρι της κουζίνας. Το santoku είναι πιο κοντό και ίσιο και κόβει με κίνηση προς τα κάτω, κάτι που πολλοί βρίσκουν πιο εύκολο στα λαχανικά. Αρκετές κουζίνες έχουν και τα δύο.
Κάθε πότε ακονίζονται τα μαχαίρια;
Το μαχαίρι περνά από το μασάτι λίγες φορές πριν από το σέρβις. Το ακόνισμα με πέτρα ή ακονιστήρι χρειάζεται όταν το μαχαίρι δεν κόβει καλά ούτε μετά το μασάτι· η συχνότητα εξαρτάται από τη χρήση.
Μπαίνουν τα μαχαίρια στο πλυντήριο πιάτων;
Ορισμένα, όπως τα Victorinox με λαβή Fibrox, ο κατασκευαστής τα δίνει κατάλληλα για πλυντήριο πιάτων. Ακόμη κι έτσι, το πλύσιμο στο χέρι με σκούπισμα αμέσως μετά διατηρεί την κόψη περισσότερο, γιατί στο πλυντήριο η λάμα χτυπά σε άλλα σκεύη. Για κάθε μοντέλο ισχύουν οι οδηγίες στη σελίδα του προϊόντος.
Γιατί τα μαχαίρια έχουν λαβές σε διαφορετικά χρώματα;
Για να χρησιμοποιείται κάθε μαχαίρι σε μία μόνο κατηγορία τροφίμων: κόκκινο για ωμό κρέας, μπλε για ωμό ψάρι, πράσινο για σαλάτες. Έτσι το μαχαίρι που έκοψε ωμό κρέας ή ψάρι δεν ακουμπά ποτέ τρόφιμα που σερβίρονται ωμά, όπως η σαλάτα, και τα μικρόβια δεν περνούν από το ένα στο άλλο (διασταυρούμενη επιμόλυνση).
Πού μπορώ να δω τα μαχαίρια από κοντά στη Θεσσαλονίκη;
Στο κατάστημα Costos Cash & Carry, στο 9ο χλμ. Θεσσαλονίκης–Μουδανιών, θα δείτε από κοντά όλες τις μάρκες και μπορείτε να δοκιμάσετε τα μαχαίρια στο χέρι. Αν παραγγείλετε από το e-costos.gr, τα παραλαμβάνετε από το κατάστημα σε 20 λεπτά.
Δείτε όλα τα μαχαίρια ανά μάρκα: Victorinox, Global, Kai, TEMNO και Pirge. Αν στήνετε κουζίνα από την αρχή, διαβάστε τον οδηγό μας για τον εξοπλισμό κουζίνας εστιατορίου.
Δωρεάν σύμβουλος εξοπλισμού της Costos
Αν ανοίγετε κουζίνα ή ανανεώνετε τα μαχαίρια σας, ο σύμβουλος εξοπλισμού της Costos μπορεί να σας βοηθήσει να φτιάξετε τη λίστα: με βάση το μενού και πόσα άτομα δουλεύουν στην κουζίνα, σας λέει τι ακριβώς χρειάζεστε.
ΚΑΤΑΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ
Costos Cash & Carry
Σάββατο 09:00–17:00





Bormioli
Vicrila
Luigi Bormioli
Pasabahce
Nude
Rona
Crystal Bohemia
Onis
Yuk
Waf

Ανοξείδωτα Σκεύη Σερβιρίσματος
Επιτραπέζιες Βιτρίνες
Επαγγελματικά Ψυγεία
Μαχαίρια & Εργαλεία Temno Επαγγελματικά
Μαχαίρια & Εργαλεία Victorinox Επαγγελματικά
Μαχαίρια Global Ιαπωνίας
Επαγγελματικές Ζυγαριές
Μηχανήματα Sirman Italy

